Τετάρτη, 17 Αυγούστου, 2022
spot_img
ΑρχικήStoriesΤο αποκρυπτογραφημένο Τηλεγράφημα του Γεν. Προξένου της Ελλάδας στα Χανιά Γεννάδη τον...

Το αποκρυπτογραφημένο Τηλεγράφημα του Γεν. Προξένου της Ελλάδας στα Χανιά Γεννάδη τον Μάη του 1896

Του Ευθύμη Λεκάκη*
Το αποκρυπτογραφημένο τηλεγράφημα του Γεννάδη στις 12/24 (παλαιό και νέο ημερολόγιο) του 1896.
Το τηλεγράφημα αυτό, βρίσκεται στο Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, στην Αθήνα.
Πριν σας αναφέρω τι συνέβη εκείνη την ημερομηνία, θα σας αναφέρω το ακριβές περιεχόμενο του τηλεγραφήματος το οποίο είναι το εξής:
“Χανιά, Μαΐου 12/24, ώρα 6,50μμ
Ρήξις σήμερον μεταξύ τούρκων και χριστιανών εν Χανίοις. Οκτώ χριστιανοί εφονεύθησαν εν οις ημέτερος και του Ρωσικού προξενείου και εις τούρκος. Στρατός πυροβολεί εκ των οδών κατ΄ οικιών. Πόλις εν κινδύνω. στρατιωτικός διοικητής………… Ιτζεδίν. Σήμερον εγώ και συνάδελφοί μου μετέβημεν αμέσως εκ Χαλέπας εις πόλιν όχι άνευ δυσκολίας. Γενικός Διοικητής αδυνατεί ν΄αποκαταστήση τάξιν. Πρόξενοι πάντες τηλεγραφούσι κατάστασιν ζητούντες αποστολήν πλοίων όσον τάχιστα. Εν Ρεθύμνω κατάστασις λίαν σοβαρά, τούρκων ενόπλων εισερχομένων βία εις οικίας χριστιανικάς. Πρόξενοι Ρωσίας, Αυστρίας και Ιταλίας μη έχοντες κρυπτογραφικόν λεξικόν παρακαλούν ανακοινώσητε παρόν τηλεγράφημα εις Πρέσβεις αυτών. Προσέλαβον δύο καβάσηδες.
(υπογ) Γεννάδης”
Θα πρέπει να αναφερθεί ότι το 1902, ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας Θ. Δεληγιάννης, στις 19 Μάρτη του 1902, ενώπιον της Εθνικής Αντιπροσωπείας, ανέφερε το περιεχόμενον, όχι όμως το πλήρες.
Συγκεκριμένα:
α) Έχει παραληφθεί η φράση “στρατιωτικός Διοικητής Ιτζεδίν”
β) έχει γραφεί “ως τάχιστα” αντί “όσον τάχιστα”
γ) έχει γραφεί “Εν Ρεθύμνη” αντί του σωστού “Εν Ρεθύμνω”
δ) Το κείμενο των πρακτικών της Βουλής τελειώνει με τις λέξεις: “εν οικίαις χριστιανικαίς” Τα υπόλοιπα παραλείπονται από τον Δεληγιάννη, όχι χωρίς δόλο ή από παραδρομή…
Ιστορικά Γεγονότα της 12/24 Μάη 1896.
Βρισκόμαστε στη δέκατη μέρα πολιορκίας του Βάμου. Στο χωριό έχουν εγκλωβιστεί περίπου 1.500 οθωμανοί, πολιορκημένοι από τους χριστιανούς.
Στις 10 του Μάη, τουρκικός στρατός από τις Καλύβες ενισχυμένος από Αλβανούς, Βεγγάζιους αλλά και λίγους μουσουλμάνους από τα Χανιά, εξαπολύει μεγάλη επίθεση για να καταλάβει τα υψώματα του Τσιβαρά, κι από εκεί να κατευθυνθεί στο Βάμο. Η Τουρκική επίθεση απέτυχε με μεγάλες απώλειες για τους επιτιθέμενους τούρκους. Φτάνοντας στα Χανιά οι τούρκοι νεκροί και τραυματίας, αναπτύχθηκε στην πόλη έντονος ισλαμικός φανατισμός και πολλοί από τους χριστιανούς φοβήθηκαν αντίποινα με τους αιχμαλώτους που κρατούσαν οι τούρκοι αλλά και ότι οι χριστιανοί θα σκότωναν τους 1.500 πολιορκημένους του Βάμου.
Στις 11 του Μάη συγκροτήθηκε τριμελής επιτροπή χριστιανών αποτελούμενη από τους Σήφακα, Παπαδόπετρο και Παπαγιαννάκη και πήγαν για διαπραγματεύσεις με την ηγεσία της Μεταπολιτευτικής Επιτροπής Αποκόρωνα στο Βάμο. Τη σύσταση της επιτροπής αυτής προέτρεψε και ο Ταχσίν Πασάς στρατιωτικός διοικητής Χανίων. Η προτροπή του αυτή, έδειχνε και την αδυναμία  που βρισκόταν η τουρκική διοίκηση Κρήτης, στα Χανιά. Δυστυχώς, η αποστολή ειρήνευσης απέτυχε τελικά, εξαιτίας της πολιτικής του Κούνδουρου (κι εδώ ο Κούνδουρος που χαρακτηριζόταν και εγγράφως μάλιστα σε επιστολή από τον Έλληνα Γενικό Πρόξενο στην Κρήτη Γεννάδη προς τον Ελ. Βενιζέλο  ως “μίσθαργο του Μπιλιώτη*”).
*Βλ. πρακτικά Επαναστατικού Στρατοπέδου Ακρωτηρίου.
Ύστερα απ’ αυτά τα γεγονότα και παρά τις προτροπές των Προξένων των ξένων Δυνάμεων στα Χανιά, ο Τουρχάν Πασάς, παρ’ όλο που ήταν συνετός πολιτικός, μιας και είχε διατελέσει και υπουργός εξωτερικών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στρατολογούσε Βασιβουζούκους, κατ’ εντολή και με την προτροπή του Ταχσίν Πασά, στρατιωτικού Διοικητή των Χανίων.
Έτσι, λόγω της ανικανότητας του Ταχσίν Πασά, αναγκάστηκαν οι Μεγάλες Δυνάμεις να αναλάβουν την πορεία των εξελίξεων στο νησί, η οποία συνεχίστηκε με τη φωτιά και την καταστροφή του Σεραγιού του Βάμου, τον εγκλεισμό των χριστιανών επαναστατών στον Προφήτη Ηλία και Μόρτε (και όχι Μόντε) Βάρδια στο Ακρωτήρι, τις σφαγές των Χανίων αλλά περισσότερο του Ηρακλείου ύστερα από δυο χρόνια (25 Αυγούστου 1898), τη φωτιά του Σεραγιού των Χανίων όπου κάηκαν όλα τα έγγραφα των οφειλών των τούρκων και των ισχυρών ντόπιων αγάδων στους χριστιανούς, γεγονότα που οδήγησαν στην Αυτόνομη Κρητική Πολιτεία, σαν πρώτο βήμα για την Ένωση του νησιού με την Ελλάδα την 1η του Δεκέμβρη στα 1913.
*Ο Ευθύμης Λεκάκης είναι Νομικός, συγγραφέας, ιστορικός ερευνητής 

Επικαιρότητα

spot_img

Newsroom