Τετάρτη, Απρ 21, 2021
Αρχική Stories Ο τάφος του Αλέξανδρου Υψηλάντη

Ο τάφος του Αλέξανδρου Υψηλάντη

- Advertisement -
Ευθύμης Λεκάκης

Του Ευθύμη Λεκάκη*

Στην Αθήνα του 19ου αιώνα ο παλαιότερος ανδριάντας είναι του Έλληνα πρίγκιπα της Μολδοβλαχίας, Ποντιακής καταγωγής, γενικού επιτρόπου της Αρχής της Φιλικής Εταιρείας Αλέξανδρου Υψηλάντη (1792-1828), που εγκατέλειψε μια σπουδαία καριέρα και ζωή που θα ζήλευαν πολλοί, διέθεσε την προσωπική και οικογενειακή του περιουσία, για ένα όνειρο! Τη δημιουργία ελεύθερου ελληνικού κράτους. Αφού άναψε τη φωτιά στις παραδουνάβιες χώρες, συνελήφθη, κλείστηκες στις φυλακές και θυσιάστηκε. Πέθανε από υδρωψία του στήθους και του καρδιακού θυλακίου, στο πανδοχείο An der goldenen Birne στην οδό Λαντ Στράσε, αριθμός 31 της Βιέννης στις 19/31 Ιανουαρίου 1828, μέρα σημαδιακή για την αναγνώριση της αυτονομίας της χώρας μας και τον ρόλο σε αυτήν του Ιωάννη Καποδίστρια.

Σε ηλικία 25 ετών, ο Εμμανουήλ Ξάνθος του πρόσφερε τον Μάρτη του 1820 την αρχηγία της Φιλικής εταιρίας, ύστερα από την άρνηση του κόμη Ιωάννη Καποδίστρια και τον ονομάζει «Επίτροπο» , που κατά την βυζαντινή εθιμοτυπία σήμαινε αντιβασιλέας, νόμιμος διάδοχος του θρόνου της Αυτοκρατορίας της Ρωμανίας, και πολιτικός αρχηγός της Επαναστάσεως. Στις 12 Απρίλη του 1820 υπογράφεται πρακτικό με το οποίο τα μέλη της Φιλικής Εταιρίας αναγνωρίζουν τον Αλέξανδρο Υψηλάντη ως ” Γενικόν  Έφορον της Ελληνικής Εταιρίας, ίνα εφορεύη και επιστατή εν πάσι οσα κρίνονται αναγκαία και ωφέλιμα”, ο οποίος εκδίδει αμέσως την προκήρυξη ανεξαρτησίας: «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος». Παραιτείται από τον τσαρικό Στρατό, περνάει τον ποταμό Προύθο στις 22-2-1821 και υψώνει τη σημαία της Επανάστασης στο Ιάσιο της Μολδοβλαχίας όπου οι τοπικοί άρχοντες ήταν Έλληνες Φαναριώτες.

Στις 26-2-1821 στο ναό των Τριών Ιεραρχών τελείται δοξολογία και ο Μητροπολίτης Βενιαμίν ευλογεί σημαία με έμβλημα τον Σταυρό, και κατά το βυζαντινό τυπικό, παραδίδει το ξίφος στον Υψηλάντη. Κατόπιν διενεργείται έρανος για τη συλλογή ενός εκατομμυρίου γροσίων και υπογράφεται σε διώροφο κτίριο στο Κισινάου της Μολδαβίας (πέρασε στην ιδιοκτησία του ελληνικού δημοσίου πριν από  χρόνια) η Διακήρυξη προς το Έθνος και η πρόσκληση εθελοντών. Απ’ όλη την Ευρώπη καταφθάνουν στη Μολδαβία και συγκροτείται αμέσως ο Ιερός Λόχος, αποτελούμενος από 500 σπουδαστές. Η ορκωμοσία των ιερολοχιτών έγινε με τις φράσεις:

“Ορκίζομαι να χύσω και αυτήν την υστέραν ρανίδα του αίματός μου υπέρ της θρησκείας και της πατρίδος μου. Να φονεύσω και αυτόν τον ίδιον τον αδελφόν αν τον εύρω προδότην της πατρίδος … Να μην παραιτήσω τα όπλα προτού να ίδω ελευθέραν την πατρίδα μου και εξολοθρευμένους τους εχθρούς της …”.

Το οικόσημο του Αλέξανδρου Υψηλάντη

Η κηδεία του έγινε στις 2 Φλεβάρη του 1828, αρχικά στο νεκροταφείο Sanκt Marx, νοτιοανατολικά της Βιέννης.    Στις 18 Φεβρουαρίου 1903 έγινε μετακομιδή των οστών του Αλέξανδρου Υψηλάντη από το νεκροταφείο Sankt Marx όπου βρίσκεται ο τάφος της οικογένειας Σίνα-Υψηλάντηδων, στην Αθήνα. Η καρδιά του Πρίγκιπα Αλέξανδρου Υψηλάντη βρίσκεται στο παρεκκλήσι των Ταξιαρχών ( πρώην Αμαλίειο Ίδρυμα), στην οδό Στησιχόρου.

Το 1964 γιορτάστηκαν στην Αθήνα τα 150 χρόνια από τη σύσταση της Φιλικής Εταιρείας. Στις 25 Οκτώβρη του 1964, με την ευκαιρία των εορτασμών για τα 150 χρόνια από τη σύσταση της Φιλικής Εταιρείας, εναποτέθηκαν τα οστά του Αλέξανδρου Υψηλάντη στον μαρμάρινο ανδριάντα του μπροστά από τον ναό των Ταξιαρχών. Μετά τη δοξολογία στον ναό των Ταξιαρχών, εκφώνησε λόγο ο υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Λουκής Ακρίτας, ενώ παρέστησαν απόγονοι του Αλέξανδρου Υψηλάντη, οι Θωμάς (1909-1966) και Γρηγόριος Εμμ. Υψηλάντης (1909-1975). Τα οστά μπήκαν σε λήκυθο που τοποθετήθηκε στο βάθρο κάτω από τον ανδριάντα. Το απόγευμα της ίδιας μέρας, σε δημόσια συνεδρία της Ακαδημίας Αθηνών, μίλησε ο Ηλίας Βενέζης (1904-1973) με θέμα «Το πάθος των Φιλικών».

Στις 24 Οκτώβρη του 1964 είχε προηγηθεί έκθεση κειμηλίων των Φιλικών από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδος στη μεγάλη αίθουσα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. Την έκθεση την είχε φροντίσει ειδική επιτροπή, η οποία συγκροτήθηκε γι’ αυτό το σκοπό με συμμετοχή του ιστοριοδίφη, ρέκτη ερασιτέχνη ιστορικού Ιωάννη Αλ. Μελετόπουλου (1903-1980), ο οποίος υπέδειξε και τον τόπο της νέας ταφής έξω από τον ναό των Ταξιαρχών στο Πεδίον του Άρεως.

Το Ελληνικό κράτος ουδέποτε οργάνωσε μια επίσημη εκδήλωση μνήμης για τον άνθρωπο που υπήρξε ο ηγέτης της Επανάστασης, ο μάρτυρας που θυσίασε τα πάντα για την Ελλάδα. Ίσως επειδή «κάποιοι» δεν θέλουν να μάθουν οι Έλληνες ποιοι στήριξαν και ποιοι πρόδωσαν τον ξεσηκωμό. Ποιοι οργάνωσαν τη Φιλική Εταιρεία, ποιοι εξόπλισαν, ποιοι πολέμησαν και ποιοι, από την άλλη, υπονόμευσαν, συκοφάντησαν και προσκύνησαν.

Φέτος θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από την κήρυξη της Επανάστασης. Προσωπικά, δήλωσα ότι δεν θα πάω σε καμία παρέλαση, αν τελικά γίνει λόγω του κορωνοϊού. Δεν θέλω να δω κανέναν «επίσημο»… Θα πάρω ένα λουλούδι και νοερά θα βρεθώ στο Πεδίον του Άρεως. Και θα έχω στο μυαλό μα και στην καρδιά τους στίχους του συγγραφέα, δημοσιογράφου, βραβευμένου ποιητή και καθηγητή κοινωνιολογίας και ιστορίας στα πανεπιστήμια Αθηνών και Comrat Πέτρου Κασιμάτη:

«Αδέλφια. Περνώντας τον δικό σας Προύθο, θυμιάζετε Αλέξανδρο Υψηλάντη»

*Ο Ευθύμης Λεκάκης είναι ιστορικός ερευνητής, νομικός και συνεργάτης του Βήματος Κρήτης

- Advertisement -
- Advertisement -

Επικαιρότητα

Newsroom

- Advertisement -