Τετάρτη, Απρ 21, 2021
Αρχική Stories Και το όνομα αυτής… Αβερωφίνα – Ευγενία

Και το όνομα αυτής… Αβερωφίνα – Ευγενία

- Advertisement -
Ευθύμης Λεκάκης

Του Ευθύμη Λεκάκη*

Το θωρηκτό Αβέρωφ μαζί με τα υπόλοιπα συμμαχικά πλοία των δυνάμεων που είχαν επικρατήσει κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έκαναν περιπολίες στη θάλασσα του Μαρμαρά και το Βόσπορο. Εγώ, είχα αποσπαστεί στο Συμμαχικό Λιμεναρχείο του Καράκιοϊ και έμενα σε ένα Οθωμανικό ουλαμό στο δάσος της Ματσούκας,  κάτω από την περιοχή του Σταυροδρομίου που είχαμε καταλάβει μόλις δέσαμε στην Κωνσταντινούπολη. Στο πλοίο έμπαινα μόνο για να δώσω αναφορά και για να παρακολουθήσω καμιά εκδήλωση.

Την Τρίτη 15 του Δεκέμβρη του 1921 κατά τις 10 το πρωί, πήρα εντολή να συμμετάσχω σε αποστολή από την επομένη μέχρι και τις 26 του Δεκέμβρη του 1921. Την επομένη το πρωί, σύμφωνα με τη διαταγή, αποπλεύσαμε από το Σαράι του Ντολμά Μπαχτσέ, για τα νότια παράλια της Προποντίδας πραγματοποιώντας ολιγοήμερες ενδιάμεσες στάσεις στην Κίο, στα Μουδανιά και στην Πάνορμο*1. Το πρωί του Σαββάτου 24ης Δεκέμβρη,  αγκυροβολήσαμε στη νησίδα Αλώνη*2, μπροστά από το χωριό Πασά – Λιμάνι. Σε λίγο, μια βάρκα πλεύρισε το σκάφος μας και αποβιβάστηκαν δυο άνδρες. Ο ένας γύρω στα σαράντα και ο άλλος θα κόντευε τα εξήντα πέντε. Όπως μας είπαν, ήταν Έλληνες κάτοικοι στο χωριό της Αλώνης, ένα από τα πέντε χωριά του νησιού. Μας έδειξαν και τα κιμλίκια τους, σάμπως κι εμείς καταλαβαίναμε να ξεπαραλύσουμε τ’ αράπικα γράμματα… Παρακάλεσαν να δουν τον κυβερνήτη του πλοίου. Κυβερνήτης μας ήταν ο Πλοίαρχος Ν. Αθανασίου. Τους οδηγήσαμε. Ζήτησαν να τους δοθεί να βαφτίσουν την κόρη του ενός απάνω στο πλοίο. Ο κυβερνήτης με χαρά δέχτηκε το αίτημα των Ελλήνων χωρικών ο οποίος είπε ότι το όνομα που θα δοθεί στο παιδί θα ήταν Αβερωφίνα-Ευγενία, λόγω της εορτής της Αγίας Ευγενίας εκείνη τη μέρα.

Η βάφτιση έγινε την επομένη, ανήμερα των Χριστουγέννων, στο εκκλησάκι του πλοίου που λόγω της ημέρας αλλά και του γεγονότος ήταν σημαιοστολισμένο. Το μυστήριο τέλεσα ο αρχιμανδρίτης Ανδρέας Τριανταφύλλου*3, εν ενεργεία εφημέριος του Βασιλικού Ναυτικού και ο ιερομόναχος Αρκάδιος, ηγούμενος σε μοναστήρι του νησιού. Ανάδοχοι ήταν όλοι οι Αξιωματικοί του θωρηκτού Αβέρωφ. Στην τελετή της βάπτισης παρέστησαν ακόμα και πολλοί κάτοικοι του νησιού.

 

Αμέσως μετά τη βάφτιση, οι γονείς της Αβερωφίνας – Ευγενίας  Ζαφείρης και Βαρβάρα Μαρίνου το γένος Ευδοξιάδου και τα αδέλφια της νεοφώτιστης Άννα, Γιάννης, Νίκος.

Από το ημερολόγιο της γέφυρας του πλοίου, διαβάζουμε:

«24/12/2021, ώρα 8-12. Υπηρεσία Κυριακής. Βροχή κατά διαστήματα. Επιθεώρησις. Εκκλησία. Βάπτισις θήλεως τέκνου του Ζαφείρη Ν. Μαρίνου και της Βαρβάρας το γένος Ευδοξιάδου. Ανάδοχοι όλοι οι αξιωματικοί, ονόμασαν αυτό Αβερωφίνα-Ευγενία.»

Την επομένη μέρα, Δευτέρα, 26 Δεκέμβρη 1921, επόμενη των Χριστουγέννων, όλοι οι αξιωματικοί -εκτός από τους αξιωματικούς φυλακής- πήγαμε στο σπίτι της οικογένειας Ζαφείρη όπου είχαν συγκεντρωθεί και οι προύχοντες του νησιού. Εκεί, σ’ ένα πλούσιο τραπέζι, μας ενημέρωσαν για την ιστορία του νησιού. Το νησί εκκλησιαστικά υπάγονταν στη Μητρόπολη Προικοννήσου. Κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού πολέμου, χίλιοι επτακόσοι κάτοικοι και από τα τέσσερα χωριά του νησιού, εκτοπίστηκαν από τους Νεότουρκους στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Μετά την κατάπαυση του πολέμου, επέστρεψαν μόνο επτακόσοι. Οι υπόλοιποι πέθαναν από τις κακουχίες και την πείνα….

Σε λίγο, άρχισε να νυχτώνει και έπεσε μεγάλη παγωνιά. Άλλωστε τα ξημερώματα θα αναχωρούσαμε για την επιστροφή μας  στην Κωνσταντινούπολη.

Την Τρίτη, 27 του  Δεκέμβρη 1921, κατά τις 2.30 το μεσημέρι, κάτω από συνεχή και δυνατή χιονόπτωση αντικρύσαμε στ’ αριστερά μας την Αγιά Σοφιά και προχωρήσαμε με κατεύθυνση το γνωστό σημείο του ελλιμενισμού μας. Τα πόδια μου έτρεμαν όχι τόσο από το κρύο, όσο από τη συγκίνηση που θα έβλεπα -ύστερα από έντεκα ολάκερες μέρες- την Άννα, που είχε αρχίσει να μου γίνεται απαραίτητη!    Οι κάτοικοι της Αλώνης, πήραν την εικόνα της Αγίας Βάσσας της Εδεσσαίας  από την εκκλησία που είχαν χτίσει στο νησί το 1911 και μεταφέρθηκαν –όσοι επέζησαν- στον προσφυγικό συνοικισμό του Αιγίου, όπου εγκαταστάθηκαν και έκτισαν την εκκλησία της Αγίας Βάσσας. Μαζί με όλους αυτούς, στα προσφυγικά, βρέθηκε αναγκαστικά και η Αβερωφίνα-Ευγενία Μαρίνου, μαζί με τα οκτώ υπόλοιπα αδέλφια της (Άννα, Γιάννης, Νίκος, Όλγα, Αβερωφίνα, Φωτεινή, Στέλλα, Μαριγώ, Ευδόξιος)*5. Πέθανε σε βαθειά γεράματα.

Ο χάρτης του νησιού Αλώνη

1.«Μητρώο Πλοίου – Θ/Κ Αβέρωφ», Ψηφιοποιημένο αρχείο (CD), Y.I.N.

2.Το νησί Αλώνη, βρίσκεται στην θάλασσα του Μαρμαρά, 4 μίλια ανατολικά από την Κύζικο και έχει έκταση 21,4 τ.χλμ. Από τον 4ο αιώνα π.Χ. το συναντούμε με διάφορα ονόματα όπως Πρόκεννος, Αλών, Αλώννησος, Αλώνη και σήμερα σαν Πασαλιμάνι. Πριν το 1922 είχε 4.395 Έλληνες κατοίκους και 115 Τούρκους. Κύριος οικισμός ήταν η Αλώνη με 1.100 κατοίκους, έδρα του Μητροπολίτη που βρισκόταν στο νότιο μέρος του νησιού. Στο βόρειο μέρος βρισκόταν το Βούργαρο ή Πασαλιμάνι με 1.000 κατοίκους. Ήταν η έδρα του Μουδούρη και της Οθωμανικής Διοίκησης. Ανατολικά ήταν τα Χουχλιά με 610 Έλληνες κατοίκους και 60 Τούρκους και βόρεια επίσης ήταν το χωριό Βώρυ με 715 Έλληνες και 55 Τούρκους και τα Σκοπιά με 970 κατοίκους, σχεδόν όλοι ναυτικοί. Αήμερα η Αλώνη λέγεται Harmanlı, το Πασαλιμάνι λέγεται Paşalimani, Το Βώρυ λέγεται Poyrazli, η Σκοπιά λέγεται Balıklı, και η Χουχλιά λέγεται Tuzla. Ο συνολικός πληθυσμός του είναι 2.000 κάτοικοι.

3.Κείμενο – απόσπασμα ημερολογίου: «Τα περυσινά Χριστούγεννα» του Αρχιμανδρίτη Ανδρέα Τριανταφύλλου, αριθ. φύλλου 555-556 (16-31 Δεκεμβρίου 1922)

4.«Ημερολόγιον του Θωρηκτού Γ. Αβέρωφ», Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού (Υ.Ι.Ν.)

5. www.genealogy.com

*Ο Ευθύμης Λεκάκης είναι ιστορικός ερευνητής, νομικός, συγγραφέας

- Advertisement -
- Advertisement -

Επικαιρότητα

Newsroom

- Advertisement -